پرستیژ کاری داروساز در ایران معمولا کمتر از پزشک و دندانپزشک هست! متاسفانه بعضی ها داروسازی رو با داروفروشی یکی میدونن در حالیکه اینجور نیست. تا حدودی هم پرستیژ پزشک بعضا تو دید بعضی از مردم ایران بیشتر از دندانپزشک هست! هر چند هر دو دکتر هستن. متخصص ایمپلنت در رشت ولی انگار تو دید بعضی ها پزشک دکترتر از دندانپزشکه! البته در بعضی کشورها پزشک و پرستار پرستیژ بالاتری دارن و اولویت مهاجرت دارن. تو این کشورها اصلا به دندانپزشک دکتر نمیگن، میگن دنتیست! سازمان جهانی پیش بینی کرده تا سال ۲۰۳۰ میلادی دندانپزشکی میشه یکی از تخصص های پزشکی و شاید دندانپزشک هم دیگه بشه پزشک متخصص.
دندانپزشکی، سخت ترین کار فیزیک بین چند رشته پرطرفدار تجربی :
دندانپزشک باید کار فیزیکی انجام بده و کمتر کار تشخیص و تجویز نسخه داره. پزشکی و داروسازی از این نظر ارجحیت دارن. اما اگه دندانپزشک بره تخصص بگیره مثلا رادیولوژی فک و صورت دیگه کارش فیزیکی و مکانیکی سخت نیست و کمتر از نظر جسمی اذیت میشه. تخصص رادیولوژی پزشکی هم همینطوره.
مشکلات جسمی و از کارافتادگی زودتر دندانپزشک:
کار دندانپزشکی امکان ابتلا به مشکلات اسکلتی مثل کمردرد و آرتروز گردن توش بیشتره مخصوصا اگه رعایت نکنی و نرمش و ورزش نکنی یا خیلی به خودت فشار بیاری ساعت های طولانی پشت سر هم کار کنی باید دیر یا زود منتظر این مشکلات جسمی باشی. خطر درد مفصلی و عضلانی از همون دوره دانشجویی دندانپزشک رو تهدید میکنه. سختی کار پزشکی حین تحصیل درس خوندن اولش بیشتره واقعا و درس ها حجمشون سنگینه و باید مطالعه داشته باشی اما دندانپزشکی حجم درسهاش کمتره و نسبتا راحتتره ولی در عوض سال های بالاتر فشار جسمی و کاری بیشتری در کلینیک به دانشجو میاد. تو دندانپزشکی وقت ترم ۵ شدی از اون به بعد باید بری کلینیک که اونجا از صبح مریض میاد تا عصر. صبح میری سر کار مثلا چهار ساعت مریض داری بعد یک ساعت استراحت داری دوباره دو سه ساعت عصر کلاس داری باید بری سر کلاس. این فشار بدنی فیزیکی میاره به دانشجوی دندانپزشکی. خیلی از دندانپزشک ها بعد از حدود ۱۰ سال تا ۲۰ سال گردن درد میگیرن! فشار بدنی داره. اما شاید یک پزشک یا داروساز بتونه راحت ۶۰ سال هم کار کنه اما دندانپزشک اینجوری نیست نمیتونی این همه سال با بازدهی خوب کار کنی بعد مدتی عضله و کمر و استخوان و مفصل و گردن و بعضی جاهات ممکنه درد بگیرن و بهشون فشار بیاد. بعد از حدود ۲۰ سال اکثر دندانپزشکها حجم کارشون رو میارن پایین. اما در کل حداقل تو دوره دانشجویی معمولا دندانپزشکی زمان آزاد بیشتری نسبت به پزشکی داره.
این هم باید در نظر گرفته بشه که یک پزشک و هر پزشکی که قبلا بوده یا بعدا پزشک میشه شاید بتونه تا سال های آخر عمر دوران پیری خودش هم طبابت کنه و مثل کارمند دولت نیست که بگیم ۳۰ سال کار کرد بازنشست بشه و تعدادی از رقیب ها کم بشه و جا برا کار کردن بقیه بازتر بشه بلکه خیلی از پزشک ها تا دوران پیری هم کار میکنن یعنی خیلی روی بازنشست شدن رقبا و بازتر شدن جا و کم شدن رقبا تو پزشکی نمیشه حساب باز کرد و پزشکان متخصص و فوق تخصص معروف خیلی هاشون تا دوران پیری هم کار میکنن.
ایدز، هپاتیت و بیماری های واگیردار در دندانپزشکی:
هم پزشکی هم دندان و احتمالا ابتلا به بیماری های عفونی و واگیردار دارن و موقع کار باید احتیاط کرد. مثلا احتمال نیدل استیک شدن موقع کار هست باید حواست باشه. پرستاری و بعضی شغل های بیمارستانی دیگه هم همینطوره البته. ولی داروسازی اینجور نیست. اما پزشک بیشتر از دندانپزشک احتمال آلودگیش به این بیماری ها وجود داره هم در زمان تحصیل هم بعد از تحصیل در حین کار. تو دوره تحصیل مثلا اینترن (دانشجوی سال های آخر پزشکی) هستی و میگن این بیمار HIV یا هر بیماری واگیردار دیگه ای داره و الان فلان مشکل رو پیدا کرده فلان کار رو براش انجام بده اینجا حق نداری سرپیچی کنی و باید دستوری که دانشجو تخصص (رزیدنت) یا استادت میده در مورد اون با رعایت نکات ایمنی باید رعایت کنی. کلا باید مراقب تیغ و سرنگ بود. دوست خودم ۲ بار نیدل استیک شد تو همین دوره دانشجویی پزشکی! باید موقع ریکپ کردن سر سرنگ مراقب باشی که نره تو دستت. اینجور مواقع باید فوراً گزارش بدی میان نمونه خون پزشک و مریض رو هر دو میگیرن از نظر ایدز و هپاتیت … چک میکنن. باید مراقب بود کلا احتمال انتقال بیماری از مریض به پزشک یا دندانپزش وجود ولی اگه کسی رعایت کنه و مراقب باشه بعیده طوریش بشه. اما این رو هم در نظر داشته باش هر شغلی خطرات و مشکلات خودشو داره مثلا یک مهندس عمران پولدار شاید بره سر ساختمان آجر بیفته رو سرش ضربه مغزی بشه! خب باید کلاه ایمنی بزاره رعایت کنه. یک معلم ممکنه شاگرد پررویی بهش بخوره دعواشون بشه سر چیزی با مشت بکوبه تو دماغ معلم! خوب باید معلم با توجه به شخصیت هر دانش اموز بدونه چطور حرف بزنه باهاش چطور رفتار کنه که این مشکلات براش پیش نیاد! یه نفر شغلش رانندگیه ممکنه تصادف کنه آسیب ببینه خوب تا حد امکان باید رعایت کنه تو رانندگی. یه نفر شغل آزاد تجاری و بازاری داره ممکنه رکود بازار و اقتصاد باعث بشه ورشکست بشه خوب باید معقولانه ریسک کنه خوب بسنجه بازار رو ببینه وقتی داره رکود پیش میاد یا تغییر شغل بده یا یه کاری کنه بالاخره. پزشکی و دندان و پرستاری و… هم همینه خطر بیماری واگیردار، ایدز و … داره ولی باید مراقب باشه.
برخورد و اعتراص و شکایت بیماران دندانپزشکی:
همیشه همه بیمارهای یک دندان پزشک برخوردشون خوب نیست. پزشکی هم همینطوره. اوایل تیر ماه امسال یه شب تو بیمارستانی در اهواز یه پیرمرد فوت میکنه بعد همراه های مریض میان میبینن یه پزشک خانم (دانشجوی تخصص بیهوشی) بالا سر بیمارشون هست شروع میکنن به کتک زدن و درگیری با اون پزشک دختر! چشم چپ و صورت و کمر دختره کمی آسیب دیده بود. یارو ممکنه عصبانی باشه ناراحت باشه یا کلا آدم بد ذاتی باشه میاد میبینه یکددفعه باباش مرده یه پزشک هم بالاسرشه قاطی میکنه خون جلو چشماش رو میگیره نمیفهمه که الزاما که این پزشک مسئول مرگ باباش نبوده! ولی داروسازی اینجوری نیست و از این مشکلات به ندرت پیش میاد. در دندانپزشکی هم موارد مشابه وجود داره. گاهی دندنپزشی دندون بیمار رو خوب ترمیم و پر میکنه اما خودش بعدش رعایت نمیکنه مواد در میاد برمیگرده داد و بیداد کردن که خوب درستش نکردی پرش نکردی و میاد دعوا میکنه! مدتی هم نظام پزشکی اسپری و فلفل میداد به دکترها برای حفاظت از خودشون در صورتی که کسی حمله کرد بهشون توی مطب از خودشون دفاع کنن. یه دندانپزشک بود دزد حمله کرده بود به مطبش با چاقو خودش و منشیش رو تهدید کرده بود که هر چی پول تو دخل هست بریزید بیرون دکتر هم اسپری فلفل رو از تو کشور درآورده بود حواسش نبود جهت پاشیدن اسپری به کدوم سمته فشار داده بود اسپری پاشیده بود تو صورت خودش به جای صورت دزده! توی دندانپزشکی مثلا میبینی طرف دندانش گاهی عفونت کرده تا چند روز بعد جراحی دندون هفتم یا عقل ورم داره و درد داره میاد میگه دندونم رو خراب کردی و شاکی میشه! همه اینجور نیستن اما چنین بیمارانی هم وجود دارن، باید اینها رو در نظر داشت. هرچند این چیزا برا پزشکی هم هست و اعتراض بیمار به پزشک هم وجود داره. مثلا پزشک بوده بیمار تو بیمارستان زیردستش مرده مشکل از کم کاری پزشک هم نبوده واقعا نمیشده نجاتش بده تموم کرده اون وقت همراه های بیمار با پزشک درگیر لفظی و بعضا فیزیکی شدن یا تهدیدش کردن! این ها چیزهایی هست که آدم از الان بدونه خوبه ولی نه اینکه کسی عاشق پزشکی باشه صرفا واسه تهدید همراه های بیمار بیخیال پزشکی بشه! همه بیمارها که اینجوری نیستن خیلی ها هم قدرشنان و برای کار شما خیلی ارزش و احترام قائل هستن. اما به هر حال لازمه از الان بدونید که دندانپزشکی هم شغلی هست که اعتراض مریض توش کم نیست. گاهی هم واقعا مشکل از دندانپزشک نیست چون بعضی کارهای دندان معمولا همراه با درد یا ورم هست. مریض ها هم اخلاقهای مختلفی دارن یکی میره پیش بقیه میگه فلان دکتر دندانپزشک اونقد بی حسی بهم زد لثم سوراخ شد ولی دندونم سوراخ نشد! مثلا میخواد بگه بلد نیست امپول بی حسی بزنه اون وقت یکی دیگه میره میگه اونقد دندونم رو بی حسی زد که تا فردا صبح تمام فک و صورتم بی حس بود! یا میره میگه هر چی به دکتره گفتم دندونم قابل ترمیم هست نکشش گفت ترمیم نمیشه باید بکشم الکی کشیدش بلد نبود ترمیم کنه! اون وقت یکی دیگه میاد میگه هر چی به دکتره میگم دندونم رو بکش نمیکشه میگه حیفه قابل ترمیمه اقا چکار داری دندون خودمه! یا مثلا میگن از وقتی جرم گیری کردم دندونم لق شده نمیدونم دندونم تیز شده زبونمو میبره و … میگن دندونم درد نداشت الکی عصب کشی کرد نیاز نبود! خوب دکتر دندانپزشک درس اینو خونده میدونه باید عصب کشی بشه اما بیمار فک میکنه چون درد نداره نباید عصب کشی میکرد و الکی دکتر خواسته پول عصب کشی اضافی بگیره! حالا تو بیا براشون علمی توضیح بده خوب ممکنه باور نکنن اصلا یا متوجه نشن! یا میرن میگن دکتر فلانی واسه یک دندون الکی ۳ جلسه من رو آورد و برد تا هی ازم پول بگیره نمیدونه این دندون ممکنه عفونی باشه ممکنه واقعا چند جلسه لازم داشته باشه فکر میکنن برا پول گرفتن داری میبری و میاریشون! یا مثلا میرن میگن آدم خیلی خشکی بود حتی جواب سلام مریض رو به زور میده! او وقت یکی دیگه میره میگه این دکتره خیلی لوسه زیادی با مریض هاش خنده و شوخی میکنه حواسش به کارش نیست زیاد! نمیدونه که دکتر اینقد تجربه داره که میتونه هم تمرکز کنه رو دندان بیمار هم حرف بزنه یا شوخی کنه! به هر حال ادم ها طرز فکر و انتظاراتشون و اخلاقشون فرق داره با هم هر کسی ممکنه چیزی بگه درباره کار یک دندانپزشک. باید اماده شنیدن اینجور حرفا پشت سرت باشی یا حتی بیان از اینجور اعتراض ها کنن مستقیم به خودت بگن. باید بتونی با انواع شخصیت ها کنار بیای به هر حال شغلی هست که با انواع آدم ها در همه سنین و انواع اخلاق ها سر و کار داره باید بتونی کنار بیای با این مساله. در کل علاوه بر دندانپزشک عمومی، بین متخصص های پزشکی هم متخصص زنان و زایمان، جراح عمومی و ارتوپدی بیشترین شکایت ازشون میشه. آمار شکایت از پزشکان عمومی هم بالاست چون تعدادشون زیاده البته.
بازارکار و آینده رشته دندانپزشکی:
در مورد بازارکار رشته دندانپزشکی هم مثل پزشکی و بقیه رشته ها شدیدا به سیاست های کلی دولت های بعدی و وزرای بهداشت بعدی بستگی داره. سیاست ها و برنامه های دولت در زمینه بهداشت و دهان روی آینده این شغل تاثیر زیادی اره. مثلا مسئولین بعدی وزارت بهداشت در دولت های آینده نیان اجازه بدن کسانی که رشته کاردانی تکنسین پروتزهای دندانی یا لیسانس ساخت پروتزهای دندانی خوندن یه دوره براشون بزارن کارهای دندانپزشک رو انجام بدن بشن رقیب اصلی دندانپزشکها بعنوان چیزی مثل کمک دندانپزشک!!! البته اینها فقط حدس و گمان بود، منظور این نیست که الزاما این طرح ها در اینده اجرا بشن.
اما جدای از این مسائل در طول حدود ۱۰ سال گذشته تعداد دانشکده های دندانپزشکی ایران از سالهای نه چندان دور که فقط ۱۵ دانشکده در کل کشور بوده الان رسیده به نزدیک به بیش از ۳۰ دانشکده دندانپزشکی دولتی و حدود ۲۰ تا پردیس خودگردان و چند تا دانشگاه ازاد هم اضافه شده یعنی فقط در طول حدود یک دهه تقریبا تعداد دانشکده های دندانپزشکی کشورمون سه تا چهار برابر شده!
الان دانشگاه آزاد بروجرد، خوراسگان، آزاد تهران و تبریز و شیراز هم رشته دندانپزشکی دارن که البته رتبه های خوبی میخواد و کسانی که این چند تا دانشگاه آزاد قبول میشن دندان میخونن خیلیشون دندانپزشک های خوبی هم میشن، اینکه دانشگاه آزاد هست دلیل نمیشه بچه هاش ضعیف باشن.
هر سال هم تعدادی از ایرانی هایی که رفتن کشورهای دیگه رشته دندانپزشکی خوندن و مدرک گرفتن برمیگردن به ایران اینم بهشون اضافه میشه. نمیدونم ایا واقعا میشه گفت کسی که ۶ سال دیگه دندانپزشکی رو تموم تازه میکنه تازه وضعیت شغلیش خوب خواهد بود یا نه؟ دو سال هم که طرح داره میشه ۸ سال دیگه. هر چند اگه واقعا کار بلد باشه و خوب بلد باشه کار کنه و صرفا فقط مدرک نگرفته باشه و زرنگ باشه میتونه بازم هم در صورتی ک دکتر خوب و کاربلدی باشه مشتری زیادی داشته باشه. تو کار دندان مشتری مداری خیلی مهمه. ولی در یک کلام بگم خطر اشباع شدن رشته دندانپزشکی تا چند سال دیگه وجود داره!
اما همه اینها نشون میده که در اینده صرفا داشتن یک مدرک دندانپزشکی بدون مهارت نمیتونه تضمین کننده موفقیت باشه. در فضای رقابتی کسانی که مهارت های بیشتری داشته باشند و مشتری مدار باشند و خودشون رو با تبلیغات بهتر معرفی کنند معمولا موفق تر خواهند بود.
دندانپزشکی